آرتبوک چیست؟ | سفری به پشت پرده جهانهایی که دوستشان داریم
آرتبوک چیست؟ | سفری به پشت پرده جهانهایی که دوستشان داریم
شنبه، ۲۲ فروردین ۱۴۰۵
آرتبوک چیست؟
بعضی کتابها برای خواندن ساخته شدهاند.
بعضی دیگر برای تماشا کردن.
اما آرتبوکها برای کشف کردناند.
اگر تا به حال هنگام تماشای یک انیمیشن، فیلم یا بازی ویدیویی از خودتان پرسیدهاید: «این دنیا چطور ساخته شده است؟»، آرتبوک دقیقاً همان جایی است که پاسخ را پیدا میکنید.
این کتابها ما را از نسخه نهایی اثر فراتر میبرند و به پشت صحنه خلق آن میبرند؛ جایی که شخصیتها هنوز در حال شکل گرفتن هستند، شهرها و قلعهها فقط چند طراحی اولیهاند و صدها ایده مختلف روی کاغذ زندگی میکنند.
شاید نام آرتبوک را شنیده باشید، اما هنوز دقیق ندانید داخل آن چه چیزهایی پیدا میشود یا چرا این کتابها برای بسیاری از علاقهمندان هنر، انیمیشن و سینما تا این اندازه ارزشمند هستند.
در این مقاله، نگاهی به دنیای آرتبوکها خواهیم داشت و خواهیم دید چرا این کتابها برای بسیاری از افراد چیزی فراتر از یک کتاب تصویری هستند.
آرتبوک دقیقاً چیست؟
آرتبوک (Art Book) کتابی است که فرآیند طراحی و تولید یک اثر هنری را به نمایش میگذارد.
این اثر میتواند یک انیمیشن، فیلم سینمایی، بازی ویدیویی، کمیک، مانگا، مجموعه تلویزیونی یا حتی یک پروژه هنری مستقل باشد.
برخلاف رمان یا کمیک، هدف آرتبوک روایت داستان نیست.
هدف آن نشان دادن مسیری است که یک اثر برای رسیدن به شکل نهایی خود طی کرده است.
در یک آرتبوک معمولاً میتوان این موارد را پیدا کرد:
· طراحیهای اولیه شخصیتها
· کانسپتآرتها (Concept Art) و نقاشیهای ایدهپردازی
· طراحی محیطها و لوکیشنها
· استوریبوردها
· نسخههای حذفشده یا تغییریافته
· پالتهای رنگی
· یادداشتهای هنرمندان
· مصاحبه با طراحان و سازندگان اثر
به زبان ساده، اگر فیلم را خانهای بدانیم که در نهایت ساخته شده است، آرتبوک دفتر معماری آن خانه است؛ جایی که طرحها، ایدهها و مسیر رسیدن به نتیجه نهایی ثبت شدهاند.
چرا آرتبوکها اینقدر محبوب شدهاند؟
بیشتر ما هنگام تماشای یک اثر، فقط نتیجه نهایی را میبینیم.
اما پشت هر شخصیت محبوب، هر شهر خیالی و هر صحنه بهیادماندنی، ماهها یا حتی سالها طراحی، آزمون و خطا و ایدهپردازی وجود دارد.
آرتبوکها فرصتی هستند برای دیدن همین مسیر پنهان؛ مسیری که معمولاً در نسخه نهایی اثر دیده نمیشود.
برای مثال، وقتی صفحات یک آرتبوک را ورق میزنید، ممکن است ببینید:
· ظاهر اولیه یک شخصیت کاملاً متفاوت بوده است.
· رنگبندی یک صحنه چندین بار تغییر کرده است.
· لوکیشنهایی طراحی شدهاند که هرگز وارد نسخه نهایی نشدهاند.
· ایدههایی وجود داشتهاند که بعدها کنار گذاشته شدهاند.
همین جزئیات است که آرتبوک را برای طرفداران یک اثر تا این اندازه جذاب میکند.
شما دیگر فقط نتیجه را نمیبینید؛ بلکه شاهد فرآیند خلق آن هستید.
داخل یک آرتبوک چه چیزهایی پیدا میشود؟
طراحی شخصیتها
یکی از محبوبترین بخشهای هر آرتبوک، طراحی شخصیتهاست.
در این صفحات میتوان دید که شخصیتها پیش از رسیدن به ظاهر نهایی خود چه تغییراتی را پشت سر گذاشتهاند.
گاهی رنگ لباس تغییر کرده، گاهی مدل مو عوض شده و گاهی حتی ظاهر شخصیت آنقدر متفاوت بوده که بهسختی میتوان او را شناخت.
کانسپتآرت و طراحی جهان
قبل از آنکه یک شهر جادویی، یک قلعه متحرک یا یک سرزمین خیالی روی پرده ظاهر شود، هنرمندان دهها و گاهی صدها تصویر اولیه خلق میکنند.
این تصاویر که با نام کانسپتآرت (Concept Art) شناخته میشوند، پایه و اساس فضای بصری اثر را شکل میدهند.
بسیاری از زیباترین صفحات آرتبوکها متعلق به همین بخش هستند.
طراحی محیطها و پسزمینهها
اگر به معماری، طبیعت، شهرهای خیالی یا فضاهای داستانی علاقه دارید، این بخش احتمالاً محبوبترین قسمت کتاب برای شما خواهد بود.
در این صفحات میتوان نسخههای اولیه خیابانها، ساختمانها، جنگلها، اتاقها و دنیاهایی را دید که بعدها در فیلم یا بازی جان گرفتهاند.
استوریبوردها
استوریبورد را میتوان نسخه اولیه یک فیلم یا انیمیشن دانست.
در این بخش میبینیم که صحنهها چگونه برنامهریزی شدهاند و روایت اثر پیش از تولید نهایی چه شکلی داشته است.
استوریبوردها نشان میدهند که کارگردان و تیم تولید، پیش از آغاز ساخت، هر صحنه را چگونه تصور کردهاند.
یادداشتها و توضیحات سازندگان
بعضی از ارزشمندترین صفحات یک آرتبوک، نوشتههای کوتاه هنرمندان و کارگردانان هستند.
جملاتی درباره ایدههای اولیه، چالشهای تولید و تصمیمهایی که مسیر پروژه را تغییر دادهاند.
آرتبوک با کمیکبوک و مانگا چه تفاوتی دارد؟
این سؤال برای بسیاری از افرادی که تازه وارد این حوزه میشوند پیش میآید.
تفاوت اصلی بسیار ساده است:
کمیکبوک و مانگا یک داستان را روایت میکنند، اما آرتبوک داستانِ خلق همان جهان را نشان میدهد.
اگر کمیک یا مانگا خودِ سفر باشد، آرتبوک نقشهها، طراحیها و یادداشتهایی است که پیش از آغاز آن سفر شکل گرفتهاند.
چه کسانی از آرتبوکها لذت میبرند؟
برخلاف تصور رایج، آرتبوکها فقط برای طراحان و هنرمندان نیستند.
معمولاً این کتابها برای افراد زیر جذاباند:
· علاقهمندان انیمیشن و انیمه
· طرفداران فیلمهای فانتزی و علمیتخیلی
· علاقهمندان بازیهای ویدیویی
· تصویرگران و طراحان
· کلکسیونرهای کتابهای هنری
· افرادی که دوست دارند بیشتر از پشت صحنه آثار محبوبشان بدانند
چرا بعضی افراد آرتبوک جمعآوری میکنند؟
این شاید مهمترین ویژگی آرتبوکها باشد.
بعضی کتابها را میخوانیم و در قفسه میگذاریم.
اما آرتبوکها معمولاً کتابهایی هستند که بارها به سراغشان بازمیگردیم.
هر بار میتوان جزئیات تازهای پیدا کرد؛ یک طراحی فراموششده، یک رنگبندی متفاوت یا یادداشتی کوتاه از هنرمندی که جهان محبوب ما را خلق کرده است.
به همین دلیل بسیاری از افراد، آرتبوک را فقط یک کتاب نمیدانند؛ بلکه آن را بخشی از مجموعه شخصی خود میبینند.
برخی نسخهها نیز پس از پایان چاپ، به آثاری کمیاب و ارزشمند برای کلکسیونرها تبدیل میشوند.
اولین آرتبوک خود را چگونه انتخاب کنیم؟
اگر برای اولین بار قصد خرید آرتبوک دارید، بهترین انتخاب معمولاً اثری است که از قبل به آن علاقه دارید.
اگر عاشق انیمیشنها هستید، میتوانید سراغ آرتبوکهای مرتبط با انیمیشنهای محبوبتان بروید. برای مثال، اگر سالها با دنیای استودیو جیبلی، دیزنی یا پیکسار خاطره ساختهاید، آرتبوکهای همین آثار میتوانند بهترین نقطه شروع باشند.
اگر به دنیای بازیهای ویدیویی علاقه دارید، آرتبوکهای بازیها انتخاب جذابی هستند.
اگر فیلمهای فانتزی را دوست دارید، آرتبوکهای سینمایی میتوانند نقطه شروع خوبی باشند.
مهمترین نکته این است که اولین آرتبوک شما متعلق به جهانی باشد که دوستش دارید.
زیرا بخش بزرگی از جذابیت آرتبوک، دیدن پشت صحنه جهانی است که از قبل برایتان معنا دارد.
سخن پایانی
آرتبوکها فقط مجموعهای از تصاویر زیبا نیستند.
آنها دفتر خاطرات جهانهایی هستند که دوستشان داریم.
کتابهایی که به ما اجازه میدهند پشت پرده آثار محبوبمان قدم بزنیم و ببینیم چگونه یک ایده کوچک، آرامآرام به یک جهان کامل تبدیل شده است.
برای بعضی افراد، آرتبوک منبعی برای الهام هنری است.
برای بعضی دیگر، یادگاری ارزشمند از جهانی که دوستش دارند.
و برای بسیاری از ما، فرصتی است برای بازگشت به دنیاهایی که هنوز دوست داریم در آنها گم شویم.
✨ دنیای پشت پرده را کشف کنید
اگر دوست دارید جهان محبوبتان را از زاویهای تازه ببینید، مجموعه آرتبوکهای Pan Studio را مرور کنید و پشت پرده خلق دنیاهای مورد علاقهتان را کشف کنید.
